W Szwecji nasila się problem przemocy związanej z gangami, szczególnie w postaci strzelanin i niewielkich zamachów bombowych. W styczniu 2025 roku odnotowano aż 32 zdarzenia związane z eksplozjami w miastach takich jak Göteborg, Malmö czy Sztokholm. Choć większość tych zdarzeń ma miejsce w mniej zamożnych dzielnicach dużych miast, ryzyko dla zwykłych mieszkańców i firm pozostaje stosunkowo niskie. A ile zdarzeń nie jest nagłaśnianych, a nawet zgłaszanych służbom?
Gangi napędzają przemoc
W ostatnich latach w Szwecji obserwuje się wyraźny wzrost przestępczości gangów, związanej głównie z handlem narkotykami. Według danych, liczba śmiertelnych strzelanin w latach 2012–2022 wzrosła ponad trzykrotnie, a liczba zamachów bombowych zwiększyła się z 149 w 2023 roku do 317 w 2024 roku. Od listopada 2024 roku przemoc jeszcze bardziej się nasiliła – w grudniu odnotowano 27 ataków, a w styczniu aż 32, w porównaniu do zaledwie 13 w listopadzie. Eksperci wskazują, że obecna fala przemocy wynika z konfliktów wewnątrz gangów, zwłaszcza podziału w strukturze tzw. sieci „Foxtrot”, jednej z głównych grup zajmujących się handlem narkotykami. Gangi zmieniają też taktykę – coraz częściej stosują bomby, w tym modyfikowane fajerwerki, jako narzędzie do demonstrowania kontroli nad terytorium i wymuszania haraczy od lokalnych firm.
Najbardziej narażone są uboższe dzielnice
Przemoc gangów koncentruje się głównie w mniej zamożnych, peryferyjnych dzielnicach miast takich jak Göteborg, Malmö, Sztokholm, Uppsala czy Linköping. Szwedzkie władze określają te obszary jako „szczególnie narażone”, gdzie ataki gangów mają charakter odwetowy i zwykle są wymierzone w rywalizujące grupy. Większość zdarzeń ma miejsce w parkach i na osiedlach mieszkaniowych po zmroku. Choć zdarzają się pojedyncze przypadki przemocy w mniejszych miejscowościach, takich jak Sandviken czy przedmieścia Sztokholmu (Farsta, Upplands-Bro), dane policyjne wskazują, że są to raczej wyjątki. Ataki w takich miejscach mają charakter oportunistyczny i nie oznaczają ekspansji gangów na nowe tereny, co mogłoby wywołać zdecydowaną reakcję służb.
Niskie ryzyko dla firm i turystów
Dotychczas nie odnotowano przypadków, by gangi bezpośrednio atakowały międzynarodowe firmy lub ich pracowników. Incydenty zwykle omijają centra biznesowe, co sprawia, że ryzyko dla podróżnych czy dużych przedsiębiorstw jest minimalne. Szwedzkie władze szacują, że od 2015 roku w wyniku gangsterskich porachunków ucierpiało kilkadziesiąt przypadkowych osób, ale są to rzadkie i odosobnione przypadki. Warto jednak zwrócić uwagę na doniesienia o gangach próbujących wymuszać haracze od małych, lokalnych biznesów, takich jak kawiarnie, salony fryzjerskie czy myjnie samochodowe, szczególnie w Malmö. Działania te mają na celu pranie brudnych pieniędzy lub umacnianie wpływów w danej okolicy.
Perspektywy na 2025 rok
Eksperci oceniają, że w 2025 roku przemoc gangów nie przerodzi się w szerszy konflikt, np. z udziałem wojska. Choć armia wspiera policję w działaniach logistycznych i kryminalistycznych, prawo szwedzkie nie pozwala na bezpośrednie zaangażowanie wojskowych w walkę z gangami. Rząd podejmuje kroki, takie jak deportacje przestępców z podwójnym obywatelstwem czy propozycje podsłuchiwania nieletnich związanych z gangami, ale policja przyznaje, że ma trudności z aresztowaniami i ściganiem liderów, z których wielu przebywa za granicą, np. w Turcji. Szwedzkie służby zwiększają patrole i współpracują z Danią, by ograniczyć dostęp gangów do broni i materiałów wybuchowych. Gangi, w odpowiedzi, zaczęły wykorzystywać łączenie łatwiej dostępnych fajerwerek i benzyny jako improwizowane bomby.
Podsumowanie
Przemoc gangów w Szwecji to problem, który w 2025 roku prawdopodobnie pozostanie skoncentrowany w uboższych dzielnicach dużych miast. Choć ryzyko dla turystów i dużych firm jest niskie, mieszkańcy i lokalne biznesy w „narażonych” obszarach muszą zachować czujność. Szwedzkie władze intensyfikują działania, ale szybkie rozwiązanie problemu wydaje się mało prawdopodobne.
![](https://dzikizachod.eu/wp-content/uploads/2025/12/kwadrat.png")