W niemieckich podstawówkach „imigranci” są już większością.

Niemiecki system edukacji stoi w obliczu historycznej zmiany, która najlepiej widoczna jest w statystykach jednego z najbogatszych landów – Badenii-Wirtembergii. Najnowsze dane urzędu statystycznego nie pozostawiają złudzeń: struktura etniczna uczniów zmienia się w błyskawicznym tempie, a w najmłodszych rocznikach dzieci bez korzeni migracyjnych stają się mniejszością.

Badenia-Wirtembergia to region, który często traktowany jest jak soczewka skupiająca trendy zachodzące w całych Niemczech. Opublikowane właśnie raporty, oparte na danych z roku szkolnego 2023/2024, pokazują skalę wyzwań, przed którymi stają tamtejsi nauczyciele i politycy.

Bariera 50 procent pękła w podstawówkach

Najbardziej uderzające dane dotyczą szkół podstawowych (Grundschulen). To właśnie tam najlepiej widać, jak będzie wyglądać społeczeństwo Niemiec za 10-15 lat. Zgodnie z oficjalnymi statystykami, odsetek uczniów z tzw. tłem migracyjnym (Migrationshintergrund) w podstawówkach przekroczył 53%.

Oznacza to, że w klasach 1-4 dzieci, które są rdzennymi Niemcami (bez zagranicznych korzeni w niedawnej historii rodziny), stanowią już mniej niż połowę wszystkich uczniów.

Kim jest uczeń z „tłem migracyjnym”?

Warto doprecyzować, co niemiecka statystyka rozumie przez to pojęcie, bo nie chodzi tu wyłącznie o uchodźców, którzy przybyli w ostatnich latach. Do tej grupy zalicza się:

• Cudzoziemców (dzieci bez niemieckiego paszportu).
• Niemców, którzy wyemigrowali do RFN i ich potomstwo.
• Dzieci urodzone w Niemczech, ale posiadające co najmniej jednego rodzica cudzoziemca lub rodzica urodzonego za granicą.

Niemniej jednak, trend wzrostowy jest wyraźny. W skali wszystkich szkół ogólnokształcących w tym landzie (nie tylko podstawówek), odsetek ten wynosi prawie 41% i stale rośnie. W ciągu dekady liczba ta wzrosła o kilkanaście punktów procentowych.

Wyzwania: Język i integracja

Lokalne media, takie jak „Schwäbische Zeitung”, zwracają uwagę, że za suchymi liczbami kryją się realne problemy w klasach. Głównym wyzwaniem jest bariera językowa.

Nauczyciele alarmują, że coraz trudniej jest realizować standardowy program nauczania, gdy znaczna część klasy nie posługuje się językiem niemieckim w stopniu wystarczającym do zrozumienia poleceń. Wymaga to od pedagogów zupełnie nowego podejścia i często zamienia lekcje matematyki czy przyrody w przyspieszone kursy językowe.

Eksperci ds. edukacji ostrzegają, że bez ogromnych nakładów na programy integracyjne i wsparcie językowe, niemiecki system oświaty może stać się niewydolny, a różnice w poziomie wykształcenia między dziećmi „niemieckimi” a tymi z tłem migracyjnym będą się pogłębiać.

Źródła:

https://www.freilich-magazin.com/

https://www.statistik-bw.de/

https://daten.statistik-bw.de/

https://www.schwaebische.de